Gewrichten
Schoudergewricht (art. glenohumeralis)
Een grote humeruskop in een kleine, ondiepe cavitas glenoidalis: het beweeglijkste gewricht van het lichaam en daarmee het minst stabiele. Het labrum verdiept de kom met ongeveer de helft, de rotator cuff levert de actieve stabiliteit.
- Gewrichtstype
- Kogelgewricht (art. spheroidea), drie graden van vrijheid
- Lichaamsdeel
- Schouder
- Latijnse naam
- Articulatio humeri
Bewegingen, assen en normaalwaarden
| Beweging | Vlak | As | Normaalwaarde | Eindgevoel |
|---|---|---|---|---|
| Anteflexie | sagittaal | transversaal (mediolateraal) | 0-180 graden, waarvan ongeveer 120 glenohumeraal | elastisch |
| Retroflexie | sagittaal | transversaal (mediolateraal) | 0-60 graden | elastisch |
| Abductie | frontaal | sagittaal (anteroposterieur) | 0-180 graden, waarvan ongeveer 120 glenohumeraal | elastisch |
| Adductie | frontaal | sagittaal (anteroposterieur) | 0-45 graden voorlangs | week |
| Exorotatie | transversaal | longitudinaal (humerusschacht) | 0-90 graden | elastisch |
| Endorotatie | transversaal | longitudinaal (humerusschacht) | 0-70 graden | elastisch |
- Close-packed positie
- 90 graden abductie met maximale exorotatie
- Rustpositie (loose-packed)
- 55 graden abductie, 30 graden horizontale adductie
- Capsulair patroon
- Exorotatie het sterkst beperkt, dan abductie, dan endorotatie
- Artrokinematiek
- Convexe humeruskop op concave cavitas glenoidalis: rol en glijden lopen tegengesteld. Bij abductie rolt de kop craniaal en glijdt hij caudaal. Blijft dat caudale glijden uit, dan botst het tuberculum majus tegen het acromion en ontstaat impingement.
- Stabiliteit
- Passief: labrum, kapsel en de drie glenohumerale banden (de inferieure is de belangrijkste bij abductie en exorotatie). Actief: rotator cuff, die de kop in de kom centreert.
- Scapulohumeraal ritme
- Van de eerste 30 graden abductie komt vrijwel alles uit het glenohumerale gewricht (setting phase); daarna verhouden glenohumeraal en scapulothoracaal zich ongeveer als 2 staat tot 1. Bij 180 graden armheffing is dus zo'n 60 graden scapulaire rotatie meegedaan.
- Palpatie
- Processus coracoideus (2 cm caudaal en mediaal van de laterale claviculapunt), acromion, tuberculum majus lateraal onder het acromion, sulcus intertubercularis bij 10 graden endorotatie.
- Klinisch
- Subacromiaal pijnsyndroom met painful arc tussen 60 en 120 graden; frozen shoulder (adhesieve capsulitis), herkenbaar aan het capsulaire patroon; anterieure instabiliteit en Bankart-laesie na luxatie; rotator cuff-ruptuur.
- Bron
- Kapandji, Physiologie articulaire deel 1; Neumann, Kinesiology of the Musculoskeletal System; Magee, Orthopedic Physical Assessment
Klinische tests
- Neer-impingementtest
- Hawkins-Kennedy-test
- Empty can-test
- Lift-off-test
- Apprehensiontest van de schouder
- Bear hug-test
- Drop sign
- Exorotatie-lagteken
- Full can-test
- Hyperabductietest