Ingewanden (hart, longen, lever, maag-darmstelsel)
Alvleesklier (Pancreas)
Pancreas
- Origo
- Secundair retroperitoneaal orgaan liggend op wervelniveau L1-L2 achter de maag (bursa omentalis)
- Insertie
- Bestaat uit caput (omsloten door het duodenum), collum, corpus en cauda (reikt tot aan het miltmilt-hilum)
- Functie
- Dubbele klierfunctie: exocrien (secretie van bicarbonaat en spijsverteringsenzymen: amylase, lipase, trypsine) en endocrien (eilandjes van Langerhans: insuline via bèta-cellen, glucagon via alfa-cellen, somatostatine via delta-cellen)
- Innervatie
- Plexus coeliacus en plexus mesentericus superior; parasympathicus (vagus) stimuleert exocriene en endocriene secretie
- Beweging & keten
- Gefixeerd retroperitoneaal orgaan
- Palpatie
- Niet direct palpabel door diepe retroperitoneale ligging
- Klinisch
- Acute pancreatitis (vaak door galstenen of alcohol; hevige bandvormige pijn in epigastrium uitstralend naar de rug, verhoogd serumlipase/amylase), chronische pancreatitis met endocriene (diabetes) en exocriene insufficiëntie (steatorroe), pancreasadenocarcinoom (vaak in de pancreaskop met pijnloze obstructieve icterus).
- Segmentale innervatie
- Viscerotoom Th7-Th9 (typische bandvormige uitstraling naar de rug)
- In de zorgpraktijk
- Pijnstilling en ruime intraveneuze vochttoediening bij acute pancreatitis, enzymsuppletietherapie (Creon) bij exocriene insufficiëntie, glucosecurvemonitoring en insulinetherapie
- Regio in het model
- Ingewanden (hart, longen, lever, maag-darmstelsel)
Verwante structuren
- Bijkomende pancreasgang (Ductus pancreaticus accessorius / Santorini)
- Grote galgang (Ductus choledochus)
- Hoofdafvoergang van de alvleesklier (Ductus pancreaticus / Wirsung)
- Maag-twaalfvingerige darmslagader (Arteria gastroduodenalis)
- Milt (Splen / Lien)
- Miltader (Vena splenica)
- Miltslagader (Arteria splenica)
- Onderste pancreas-twaalfvingerige darmslagaders (Aa. pancreaticoduodenales inferiores)
- Sympathische takken en ingewandszenuwen (Nervi splanchnici)
- Twaalfvingerige darm (Duodenum)