Rompzenuwen (intercostaal, sympathisch, n. vagus)
Paardenstaart (Cauda equina)
Cauda equina
- Origo
- Bundel van lumbale, sacrale en coccygeale ruggenmergwortels (L2 t/m Co1) die ontspringen aan de conus medullaris ter hoogte van wervelniveau L1-L2
- Insertie
- Dalen af binnen de durazak (cisterna lumbalis gevuld met liquor cerebrospinalis) tot hun uittrede via de lumbosacrale foramina intervertebralia
- Functie
- Verzorgt de gehele motorische en sensorische innervatie van de onderste ledematen, de bekkenbodem, het perineum, de uitwendige genitalia en de sfincters van blaas en rectum (autonome mictie- en defecatiecontrole via S2-S4)
- Innervatie
- Bevat de wortels van de plexus lumbosacralis en de parasympathische nn. splanchnici pelvici (S2-S4)
- Beweging & keten
- Vrij drijvende zenuwwortels in de lumbale liquorruimte
- Palpatie
- Onderzocht via anaalreflex (anale sphincter tonus bij rectaal toucher) en sensibilitiet in het rijbroekgebied (zadelhypesthesie)
- Klinisch
- Cauda equina syndroom (CES; neurochirurgische spoedindicatie door massale mediane lumbale rughernia of wervelfractuur; klassieke triade: rijbroekanesthesie / zadelhypesthesie in S3-S5, acute urineretentie / overloopincontinentie, verlies van anale sfinctertonus en paraparese van de benen; vereist spoeddecompressie binnen 24-48 uur om blijvende incontinentie en verlamming te voorkomen). Lumbale punctie (veilig uitgevoerd in L3-L4 of L4-L5 omdat het ruggenmerg eindigt bij L1-L2).
- Segmentale innervatie
- Spinale segmenten L2-S5 en Co1
- In de zorgpraktijk
- Onmiddellijke triage en herkenning van cauda equina alarmsymptomen (vraag altijd naar mictieproblemen en zadelanesthesie bij acute rugpijn!), spoed-MRI van de lumbale wervelkolom en directe overdracht naar de neurochirurg, residu-meting met blaasscan
- Regio in het model
- Rompzenuwen (intercostaal, sympathisch, n. vagus)