Kennisbank
Palpatiepunten
De botpunten die je onder je vingers zoekt, met de route ernaartoe en waar je ze in het onderzoek voor gebruikt.
Schouder
- AcromionReferentiepunt voor de subacromiale ruimte: het tuberculum majus verdwijnt eronder bij abductie. Ook het…
- Laterale claviculapuntPalpatie van het AC-gewricht bij een val op de schouder; drukpijn hier plus pijn bij horizontale adductie…
- Processus coracoideusAanhechting van de m. pectoralis minor, het caput breve van de m. biceps brachii en de m. coracobrachialis;…
- Onderste scapulahoekMeten van de scapulastand en van de opwaartse rotatie tijdens het scapulohumeraal ritme; ligt normaal ter…
- Tuberculum majusAanhechting van de m. supraspinatus, infraspinatus en teres minor; de plek waar drukpijn past bij een…
- JugulumStartpunt om de clavicula en het sternoclaviculaire gewricht te volgen, en een vast oriëntatiepunt bij het…
- Tuberculum minusAanhechting van de m. subscapularis, de enige binnenrotator van de rotator cuff. Drukpijn hier wijst op een…
- BicepsgroeveHier loopt de lange bicepspees, gehouden door het lig. transversum humeri. Drukpijn precies in de groeve is…
- ScapulagraatDe scheidslijn tussen de fossa supraspinata en infraspinata, en daarmee tussen de m. supraspinatus en de m.…
- Driehoekje van de scapulagraatVast oriëntatiepunt om wervelniveaus af te tellen en om links en rechts te vergelijken bij het beoordelen van…
- Mediale scapularandAanhechting van de mm. rhomboidei en de m. serratus anterior. Staat de rand af van de borstkas, dan spreek je…
- Bovenste scapulahoekAanhechting van de m. levator scapulae, en een klassieke plaats van nekklachten bij langdurig beeldschermwerk.
- Mediale claviculapuntHet enige echte gewricht tussen arm en romp. Een zwelling hier na een val kan een luxatie zijn; een dorsale…
Elleboog
- Laterale epicondyl van de humerusAanhechting van de polsstrekkers, dus het drukpunt bij epicondylitis lateralis. Vormt met de mediale…
- Mediale epicondyl van de humerusAanhechting van de polsbuigers (epicondylitis medialis) en de wand van de cubitaaltunnel.
- OlecranonBursitis olecrani is hier direct zichtbaar en voelbaar; de driehoek met beide epicondylen verandert bij een…
- RadiuskopjeDrukpijn bij een radiuskopfractuur na een val op de gestrekte hand; ook het punt waar de beperking bij een…
- Achterrand van de ulnaDe scheidslijn tussen de flexoren en de extensoren van de onderarm, en het referentiepunt om de stand van…
Pols en hand
- Processus styloideus radiiReferentie voor de radiale inclinatie na een distale radiusfractuur; de test van Finkelstein doet pijn vlak…
- Processus styloideus ulnaeSamen met de radiale styloid de maat voor de ulnavariantie; de fovea net distaal ervan is het drukpunt bij…
- Os pisiformeIngang van het kanaal van Guyon, waar de n. ulnaris doorheen loopt; en de aanhechting die je opzoekt om de m.…
- Tuberculum van het os scaphoideumDrukpijn in de tabatière na een val op de gestrekte hand is een scaphoidfractuur tot het tegendeel bewezen…
- Tuberkel van ListerHet vaste ijkpunt van de pols. De pees van de m. extensor pollicis longus buigt er als om een katrol omheen,…
- UlnakopjeOnder het kopje ligt de discus articularis van het TFCC. Drukpijn in de kuil tussen kopje en processus…
- MaanbeentjeHet middelste bot van de proximale handwortelrij, en het bot dat het vaakst luxeert. Bij avasculaire necrose…
- Driehoekig handwortelbeentjeSamen met het os pisiforme de ulnaire hoeksteen van de pols. Drukpijn hier hoort bij het onderzoek naar…
- Haakje van het haakbeenVormt met het os pisiforme het kanaal van Guyon, waar de n. ulnaris doorheen loopt. Een fractuur van het…
- HoofdbeentjeHet grootste handwortelbeentje en de as waaromheen de hele pols beweegt. Het ligt centraal, dus letsel eraan…
- Groot veelhoekig beentjeVormt met de basis van het eerste middenhandsbeentje het zadelgewricht van de duim. Artrose daarvan,…
- Klein veelhoekig beentjeHet kleinste bot van de distale handwortelrij en het meest stabiele: het zit als een sluitsteen tussen…
Wervelkolom
- Processus spinosus van C7Het telpunt van waaruit je de thoracale niveaus aftelt, en de referentie voor het meten van cervicale…
- Processus spinosus van L4Het telpunt voor de lumbale niveaus, en de referentie bij een lumbaalpunctie of bij het lokaliseren van een…
- Processus mastoideusAanhechting van de m. sternocleidomastoideus, de m. splenius capitis en de m. longissimus capitis. Het vaste…
- AchterhoofdsknobbelAanhechting van de m. trapezius en het lig. nuchae. Drukpijn langs de linea nuchae hoort bij cervicogene…
- Angulus sterni (hoek van Louis)Het telpunt van de thorax: hier hecht de tweede rib aan. Van daaruit tel je alle ribben af. Inwendig ligt hij…
- Zwaardvormig aanhangselAanhechting van het middenrif en van de m. rectus abdominis. Bij reanimatie is het de ondergrens: de handen…
- Mediane sacrale richelDe richel is de vergroeide rij doornuitsteeksels van S1 tot S4. De bovenste knobbels, ter hoogte van S1 en…
- Tiende rib op de midaxillairlijnVast oriëntatiepunt voor de projectie van de organen: de onderpool van de linker nier en de milt liggen op…
- Bovenste neklijnAanhechting van de m. trapezius, de m. sternocleidomastoideus en de m. splenius capitis. De hele lijn is…
Bekken
- Spina iliaca anterior superior (SIAS)Vast referentiepunt voor bekkenstand en beenlengte; aanhechting van de m. sartorius en het lig. inguinale.…
- Spina iliaca posterior superior (SIPS)Referentie voor de SI-gewrichten en voor bekkenstand; het gewricht zelf ligt er direct mediaal en diep onder.
- Crista iliacaDe hoogste punt ligt normaal ter hoogte van de processus spinosus van L4: de klassieke referentie om lumbale…
- ZitbeenknobbelAanhechting van de hamstrings (proximale hamstringtendinopathie) en van het lig. sacrotuberale; ook het…
- Tuberculum pubicumAanhechting van het lig. inguinale en van de adductoren; drukpijn past bij osteitis pubis of een…
Heup
Knie
- Laterale femurepicondylAanhechting van het lig. collaterale fibulare; de tractus iliotibialis schuift er bij ongeveer 30 graden…
- Mediale femurepicondylAanhechting van het mediale collaterale bandapparaat, het drukpunt bij een valgustrauma.
- KnieschijfBeoordeling van de tracking en van patellofemorale pijn; de apex is het drukpunt bij een…
- Tuberositas tibiaeInsertie van de patellapees; drukpijn en zwelling bij een groeiende sporter past bij de ziekte van…
- FibulakopjeAanhechting van het lig. collaterale fibulare en van de m. biceps femoris; risicoplek voor peroneusuitval bij…
- Laterale femurcondylDraagt bij een normale beenas ongeveer veertig procent van de belasting. Bij een valgusknie loopt dat op, en…
- Mediale femurcondylHet meest belaste deel van de knie en de gebruikelijke plaats van gonartrose, zeker bij een varusstand. De…
- AdductorentuberkelHet houvast om de m. adductor magnus van de andere adductoren te onderscheiden, en het oriëntatiepunt om de…
- TibiaplateauDe rand van het plateau is de gewrichtsspleet. Drukpijn erop over een deel van zijn verloop hoort bij…
Enkel en voet
- Laterale enkelknobbelDe voorrand is het startpunt van het lig. talofibulare anterius; de achterrand en de distale 6 cm horen bij…
- Mediale enkelknobbelAanhechting van het lig. deltoideum; achter de knobbel lopen de pezen van de m. tibialis posterior, de…
- HielbeenknobbelInsertie van de achillespees (drukpijn bij insertietendinopathie of de ziekte van Haglund) en oorsprong van…
- Sustentaculum taliDraagt de talus en het lig. calcaneonaviculare plantare (spring ligament); referentiepunt bij de beoordeling…
- Basis van het vijfde middenvoetsbeentjeInsertie van de m. fibularis brevis; drukpijn hier na een inversietrauma hoort bij de Ottawa ankle rules en…
- Tuberositas van het os naviculareInsertie van de m. tibialis posterior en de top van de mediale voetboog; de navicular drop test meet hoe ver…
- TalusrolAlleen in plantairflexie bereikbaar. Een osteochondraal defect van de talusrol is een veelvoorkomende reden…
- TalushalsDe hals is de zwakke plek van de talus: hier breekt hij bij een val van hoogte met geforceerde dorsaalflexie.…
- TaluskopDe klassieke manier om de stand van de achtervoet te bepalen: de neutrale stand van het onderste…
- Mediaal wigbeenAanhechting van de m. tibialis anterior en van een deel van de m. fibularis longus, die er van plantair aan…
- Middelste wigbeenDie nis maakt het tweede middenvoetsbeentje de sluitsteen van de dwarse voetboog. Precies daar breekt de…
- Lateraal wigbeenGrenspunt tussen de mediale en de laterale voetkolom. Drukpijn over de hele rij wigbeentjes past bij een…
- TeerlingbeenAan de plantaire zijde loopt de pees van de m. fibularis longus door een groeve in dit bot. Een subluxatie…