Kennisbank

Palpatiepunten

De botpunten die je onder je vingers zoekt, met de route ernaartoe en waar je ze in het onderzoek voor gebruikt.

Schouder

• AcromionReferentiepunt voor de subacromiale ruimte: het tuberculum majus verdwijnt eronder bij abductie. Ook het…Acromion
• Laterale claviculapuntPalpatie van het AC-gewricht bij een val op de schouder; drukpijn hier plus pijn bij horizontale adductie…Extremitas acromialis claviculae
• Processus coracoideusAanhechting van de m. pectoralis minor, het caput breve van de m. biceps brachii en de m. coracobrachialis;…Processus coracoideus
• Onderste scapulahoekMeten van de scapulastand en van de opwaartse rotatie tijdens het scapulohumeraal ritme; ligt normaal ter…Angulus inferior scapulae
• Tuberculum majusAanhechting van de m. supraspinatus, infraspinatus en teres minor; de plek waar drukpijn past bij een…Tuberculum majus humeri
• JugulumStartpunt om de clavicula en het sternoclaviculaire gewricht te volgen, en een vast oriëntatiepunt bij het…Incisura jugularis sterni
• Tuberculum minusAanhechting van de m. subscapularis, de enige binnenrotator van de rotator cuff. Drukpijn hier wijst op een…Tuberculum minus humeri
• BicepsgroeveHier loopt de lange bicepspees, gehouden door het lig. transversum humeri. Drukpijn precies in de groeve is…Sulcus intertubercularis
• ScapulagraatDe scheidslijn tussen de fossa supraspinata en infraspinata, en daarmee tussen de m. supraspinatus en de m.…Spina scapulae
• Driehoekje van de scapulagraatVast oriëntatiepunt om wervelniveaus af te tellen en om links en rechts te vergelijken bij het beoordelen van…Trigonum spinae scapulae
• Mediale scapularandAanhechting van de mm. rhomboidei en de m. serratus anterior. Staat de rand af van de borstkas, dan spreek je…Margo medialis scapulae
• Bovenste scapulahoekAanhechting van de m. levator scapulae, en een klassieke plaats van nekklachten bij langdurig beeldschermwerk.Angulus superior scapulae
• Mediale claviculapuntHet enige echte gewricht tussen arm en romp. Een zwelling hier na een val kan een luxatie zijn; een dorsale…Extremitas sternalis claviculae

Elleboog

• Laterale epicondyl van de humerusAanhechting van de polsstrekkers, dus het drukpunt bij epicondylitis lateralis. Vormt met de mediale…Epicondylus lateralis humeri
• Mediale epicondyl van de humerusAanhechting van de polsbuigers (epicondylitis medialis) en de wand van de cubitaaltunnel.Epicondylus medialis humeri
• OlecranonBursitis olecrani is hier direct zichtbaar en voelbaar; de driehoek met beide epicondylen verandert bij een…Olecranon
• RadiuskopjeDrukpijn bij een radiuskopfractuur na een val op de gestrekte hand; ook het punt waar de beperking bij een…Caput radii
• Achterrand van de ulnaDe scheidslijn tussen de flexoren en de extensoren van de onderarm, en het referentiepunt om de stand van…Margo posterior ulnae

Pols en hand

• Processus styloideus radiiReferentie voor de radiale inclinatie na een distale radiusfractuur; de test van Finkelstein doet pijn vlak…Processus styloideus radii
• Processus styloideus ulnaeSamen met de radiale styloid de maat voor de ulnavariantie; de fovea net distaal ervan is het drukpunt bij…Processus styloideus ulnae
• Os pisiformeIngang van het kanaal van Guyon, waar de n. ulnaris doorheen loopt; en de aanhechting die je opzoekt om de m.…Os pisiforme
• Tuberculum van het os scaphoideumDrukpijn in de tabatière na een val op de gestrekte hand is een scaphoidfractuur tot het tegendeel bewezen…Tuberculum ossis scaphoidei
• Tuberkel van ListerHet vaste ijkpunt van de pols. De pees van de m. extensor pollicis longus buigt er als om een katrol omheen,…Tuberculum dorsale radii
• UlnakopjeOnder het kopje ligt de discus articularis van het TFCC. Drukpijn in de kuil tussen kopje en processus…Caput ulnae
• MaanbeentjeHet middelste bot van de proximale handwortelrij, en het bot dat het vaakst luxeert. Bij avasculaire necrose…Os lunatum
• Driehoekig handwortelbeentjeSamen met het os pisiforme de ulnaire hoeksteen van de pols. Drukpijn hier hoort bij het onderzoek naar…Os triquetrum
• Haakje van het haakbeenVormt met het os pisiforme het kanaal van Guyon, waar de n. ulnaris doorheen loopt. Een fractuur van het…Hamulus ossis hamati
• HoofdbeentjeHet grootste handwortelbeentje en de as waaromheen de hele pols beweegt. Het ligt centraal, dus letsel eraan…Os capitatum
• Groot veelhoekig beentjeVormt met de basis van het eerste middenhandsbeentje het zadelgewricht van de duim. Artrose daarvan,…Os trapezium
• Klein veelhoekig beentjeHet kleinste bot van de distale handwortelrij en het meest stabiele: het zit als een sluitsteen tussen…Os trapezoideum

Wervelkolom

• Processus spinosus van C7Het telpunt van waaruit je de thoracale niveaus aftelt, en de referentie voor het meten van cervicale…Processus spinosus vertebrae cervicalis VII
• Processus spinosus van L4Het telpunt voor de lumbale niveaus, en de referentie bij een lumbaalpunctie of bij het lokaliseren van een…Processus spinosus vertebrae lumbalis IV
• Processus mastoideusAanhechting van de m. sternocleidomastoideus, de m. splenius capitis en de m. longissimus capitis. Het vaste…Processus mastoideus
• AchterhoofdsknobbelAanhechting van de m. trapezius en het lig. nuchae. Drukpijn langs de linea nuchae hoort bij cervicogene…Protuberantia occipitalis externa
• Angulus sterni (hoek van Louis)Het telpunt van de thorax: hier hecht de tweede rib aan. Van daaruit tel je alle ribben af. Inwendig ligt hij…Angulus sterni
• Zwaardvormig aanhangselAanhechting van het middenrif en van de m. rectus abdominis. Bij reanimatie is het de ondergrens: de handen…Processus xiphoideus
• Mediane sacrale richelDe richel is de vergroeide rij doornuitsteeksels van S1 tot S4. De bovenste knobbels, ter hoogte van S1 en…Crista sacralis mediana
• Tiende rib op de midaxillairlijnVast oriëntatiepunt voor de projectie van de organen: de onderpool van de linker nier en de milt liggen op…Costa X
• Bovenste neklijnAanhechting van de m. trapezius, de m. sternocleidomastoideus en de m. splenius capitis. De hele lijn is…Linea nuchae superior

Bekken

• Spina iliaca anterior superior (SIAS)Vast referentiepunt voor bekkenstand en beenlengte; aanhechting van de m. sartorius en het lig. inguinale.…Spina iliaca anterior superior
• Spina iliaca posterior superior (SIPS)Referentie voor de SI-gewrichten en voor bekkenstand; het gewricht zelf ligt er direct mediaal en diep onder.Spina iliaca posterior superior
• Crista iliacaDe hoogste punt ligt normaal ter hoogte van de processus spinosus van L4: de klassieke referentie om lumbale…Crista iliaca
• ZitbeenknobbelAanhechting van de hamstrings (proximale hamstringtendinopathie) en van het lig. sacrotuberale; ook het…Tuber ischiadicum
• Tuberculum pubicumAanhechting van het lig. inguinale en van de adductoren; drukpijn past bij osteitis pubis of een…Tuberculum pubicum

Heup

• Trochanter majorAanhechting van de m. gluteus medius en minimus; drukpijn past bij gluteale tendinopathie of trochantere…Trochanter major

Knie

• Laterale femurepicondylAanhechting van het lig. collaterale fibulare; de tractus iliotibialis schuift er bij ongeveer 30 graden…Epicondylus lateralis femoris
• Mediale femurepicondylAanhechting van het mediale collaterale bandapparaat, het drukpunt bij een valgustrauma.Epicondylus medialis femoris
• KnieschijfBeoordeling van de tracking en van patellofemorale pijn; de apex is het drukpunt bij een…Patella
• Tuberositas tibiaeInsertie van de patellapees; drukpijn en zwelling bij een groeiende sporter past bij de ziekte van…Tuberositas tibiae
• FibulakopjeAanhechting van het lig. collaterale fibulare en van de m. biceps femoris; risicoplek voor peroneusuitval bij…Caput fibulae
• Laterale femurcondylDraagt bij een normale beenas ongeveer veertig procent van de belasting. Bij een valgusknie loopt dat op, en…Condylus lateralis femoris
• Mediale femurcondylHet meest belaste deel van de knie en de gebruikelijke plaats van gonartrose, zeker bij een varusstand. De…Condylus medialis femoris
• AdductorentuberkelHet houvast om de m. adductor magnus van de andere adductoren te onderscheiden, en het oriëntatiepunt om de…Tuberculum adductorium femoris
• TibiaplateauDe rand van het plateau is de gewrichtsspleet. Drukpijn erop over een deel van zijn verloop hoort bij…Facies articularis superior tibiae

Enkel en voet

• Laterale enkelknobbelDe voorrand is het startpunt van het lig. talofibulare anterius; de achterrand en de distale 6 cm horen bij…Malleolus lateralis
• Mediale enkelknobbelAanhechting van het lig. deltoideum; achter de knobbel lopen de pezen van de m. tibialis posterior, de…Malleolus medialis
• HielbeenknobbelInsertie van de achillespees (drukpijn bij insertietendinopathie of de ziekte van Haglund) en oorsprong van…Tuber calcanei
• Sustentaculum taliDraagt de talus en het lig. calcaneonaviculare plantare (spring ligament); referentiepunt bij de beoordeling…Sustentaculum tali
• Basis van het vijfde middenvoetsbeentjeInsertie van de m. fibularis brevis; drukpijn hier na een inversietrauma hoort bij de Ottawa ankle rules en…Basis ossis metatarsi V
• Tuberositas van het os naviculareInsertie van de m. tibialis posterior en de top van de mediale voetboog; de navicular drop test meet hoe ver…Tuberositas ossis navicularis
• TalusrolAlleen in plantairflexie bereikbaar. Een osteochondraal defect van de talusrol is een veelvoorkomende reden…Trochlea tali
• TalushalsDe hals is de zwakke plek van de talus: hier breekt hij bij een val van hoogte met geforceerde dorsaalflexie.…Collum tali
• TaluskopDe klassieke manier om de stand van de achtervoet te bepalen: de neutrale stand van het onderste…Caput tali
• Mediaal wigbeenAanhechting van de m. tibialis anterior en van een deel van de m. fibularis longus, die er van plantair aan…Os cuneiforme mediale
• Middelste wigbeenDie nis maakt het tweede middenvoetsbeentje de sluitsteen van de dwarse voetboog. Precies daar breekt de…Os cuneiforme intermedium
• Lateraal wigbeenGrenspunt tussen de mediale en de laterale voetkolom. Drukpijn over de hele rij wigbeentjes past bij een…Os cuneiforme laterale
• TeerlingbeenAan de plantaire zijde loopt de pees van de m. fibularis longus door een groeve in dit bot. Een subluxatie…Os cuboideum