Rompvaten (aorta, vena cava, buiktakken)
Buikaorta (Aorta abdominalis)
Aorta abdominalis (Pars abdominalis aortae)
- Origo
- Begint bij de hiatus aorticus van het diafragma ter hoogte van wervelniveau Th12
- Insertie
- Daalt retroperitoneaal af langs de voorzijde van de lumbale wervels (L1-L4) en splitst ter hoogte van wervelniveau L4 in de linker en rechter arteria iliaca communis
- Functie
- Hoofdarterie van het abdomen, bekken en de onderste extremiteiten; geeft ongepaarde viscerale takken af (truncus coeliacus, SMA, IMA), gepaarde viscerale takken (aa. renales, aa. testiculares/ovaricae) en pariëtale takken (aa. phrenicae inferiores, aa. lumbales)
- Innervatie
- Plexus aorticus abdominalis (sympathische plexus en n. vagus)
- Beweging & keten
- Krachtige pulsaties voelbaar door de buikwand
- Palpatie
- Diepe bimanuele palpatie in het epigastrium en mesogastrium boven de navel; controle van de transversale diameter van de pulserende massa
- Klinisch
- Aneurysma van de aorta abdominalis (AAA; gedefinieerd als diameter >3.0 cm, meestal infrarenaal; risico op levensbedreigende ruptuur met triade: acute flank-/buikpijn, pulserende abdominale massa en hypotensieve shock), aortocavale fistel, Leriche-syndroom (aortoiliacale occlusie met claudicatio intermittens in bil/bovenbeen, erectiestoornissen en afwezige femorale pulsen).
- Segmentale innervatie
- Viscerotoom Th12-L4
- In de zorgpraktijk
- Echografisch AAA-bevolkingsonderzoek, pre- en postoperatieve zorg bij open AAA-resectie of EVAR (endovasculair aorta-aneurysma repair; punctieplaatscontrole, monitoren op nierdysfunctie door contrastmiddel en perifere pulsaties)
- Regio in het model
- Rompvaten (aorta, vena cava, buiktakken)