Gewrichten
Ribkopgewricht (art. capitis costae)
De verbinding van de ribkop met de wervelkolom. De kop rust in de regel op twee wervels tegelijk: op de fovea costalis inferior van de wervel erboven en de superior van de eigen wervel, met de tussenwervelschijf ertussen. Rib 1, 11 en 12 hebben maar één vlak.
- Gewrichtstype
- Vlak gewricht (art. plana) met twee gewrichtsvlakken en een intra-articulair ligament
- Latijnse naam
- Articulatio capitis costae
Bewegingen, assen en normaalwaarden
| Beweging | Vlak | As | Normaalwaarde | Eindgevoel |
|---|---|---|---|---|
| Ribheffing bij inademing | samengesteld | schuin, in het verlengde van het collum costae | enkele graden per rib; bovenin geeft dat vooral een toename van de voorachterwaartse diameter, onderin van de dwarse | stug elastisch (band) |
- Close-packed positie
- Volledige inademing
- Rustpositie (loose-packed)
- Rustige uitademing
- Capsulair patroon
- Pijn bij diep inademen en bij rotatie van de romp naar de andere kant.
- Artrokinematiek
- De rib draait om een as die dwars door dit gewricht en door het costotransversale gewricht loopt, ongeveer in het verlengde van het collum costae. Boven in de thorax staat die as bijna frontaal, waardoor de rib als een pompzwengel omhoog komt; onderin staat hij schuiner en beweegt de rib als een emmerhengsel naar buiten.
- Stabiliteit
- Het lig. capitis costae radiatum aan de buitenzijde en het lig. intra-articulare dat de kop in twee kamers verdeelt en hem aan de tussenwervelschijf verankert.
- Palpatie
- Niet rechtstreeks te bereiken; het gewricht ligt te diep en te ver ventraal. Wat je wel kunt is de rib een paar centimeter lateraal van de processus spinosus veren en de reactie vergelijken met het niveau erboven en eronder.
- Klinisch
- Een vastzittend ribgewricht geeft scherpe, plaatselijke pijn tussen de schouderbladen die toeneemt bij diep ademen, hoesten en draaien: een van de weinige mechanische oorzaken van thoracale pijn die duidelijk bewegingsafhankelijk is. Denk bij pijn die niet met beweging meebeweegt altijd eerst aan hart, longen en aorta.
- Bron
- Speciële anatomie van het houdings- en bewegingsapparaat (HU, 2013); BOKS anatomie Levensfasen (HU, 2024)