Hoofd- en halsspieren (kauw-, mimische en keelspieren)
Verhemelte-keelspier
Musculus palatopharyngeus
- Origo
- Bovenvlak van het palatum durum en de palatinale aponeurose, met een bundel vanaf de hamulus pterygoideus van het os sphenoidale
- Insertie
- Achterrand van het schildkraakbeen en de zijwand van de farynx, met vezels die via de farynxraphe tot aan het tuberculum pharyngeum van het os occipitale reiken
- Functie
- Verhoogt en vernauwt de farynx tijdens het slikken, trekt het gehemelte omlaag en helpt de nasofarynx af te sluiten
- Innervatie
- Plexus pharyngeus (N. vagus X, met bijdrage van N. glossopharyngeus IX), motorisch vanuit de nucleus ambiguus
- Beweging & keten
- Vormt samen met de m. palatoglossus en m. levator/tensor veli palatini de spierlaag van het zachte gehemelte; werkt synergetisch met de faryngeale constrictoren tijdens de faryngeale slikfase.
- Palpatie
- Intra-oraal zichtbaar en palpabel als de achterste gehemelteboog (arcus palatopharyngeus).
- Klinisch
- Uitval (bijvoorbeeld bij een lamme n. vagus) draagt bij aan nasale regurgitatie en een asymmetrische keelboog die zichtbaar is bij het uitspreken van 'aah'.
- Segmentale innervatie
- Motorisch via de nucleus ambiguus, met de N. vagus (X) en een bijdrage van de N. glossopharyngeus (IX); geen spinaal segment.
- In de zorgpraktijk
- Sluit de nasofarynx af bij slikken; spraakverbeterende velofaryngeale training bij hypernasale spraak (bijv. na schisisoperaties).
- Regio in het model
- Hoofd- en halsspieren (kauw-, mimische en keelspieren)